Kadastro

Kadastro, bir ülkedeki tüm taşınmazların sınırlarının, alanlarının, kullanım niteliklerinin ve hukuki durumlarının devlet tarafından tespit edilip kayıt altına alınması işlemidir. Amaç: taşınmazların kesin sınırlarının belirlenmesi, mülkiyet ilişkilerinin netleştirilmesi ve tapu siciline temel oluşturacak altlığın oluşturulması. Türkiye'de kadastro faaliyetleri 3402 sayılı Kadastro Kanunu (1987) ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde yürütülür.

Kadastro ekibi (3402 md. 3): En az iki kadastro teknisyeni, mahalle veya köy muhtarı ve üç bilirkişiden oluşur. Orman sınırlandırmalarında ekibe en az bir orman mühendisi ve bir ziraat mühendisi eklenir. Çalışma bölgesi Resmi Gazete'de, radyo/TV'de ve yerel basında en az 1 ay önceden ilan edilir.

Tespit yöntemleri: (1) Mülkiyet belgeleri — tapu kayıtları, satış senetleri, ferağ belgeleri; (2) Vergi kayıtları — 31/12/1981 öncesi düzenlenmiş vergi kayıtları zilyetliği tevsik edici belge sayılır (3402 md. 14/3); (3) Zilyetlik — en az 20 yıllık nizasız ve fasılasız, malik sıfatıyla kullanım; (4) Bilirkişi beyanı ve şahit ifadesi.

Önemli kavramlar: Kadastro parseli — orijinal tespitle oluşan, tarihî/topografik sınırlara dayalı parsel. İmar parseli — 3194 sayılı Kanun md. 18 uyarınca imar uygulaması sonrası düzenlenmiş parsel. 22/a yenileme — teknik hataları düzeltmek için yapılan yenileme çalışması; mülkiyet ihtilaflarını çözmez. Tespit dışı alan — kadastro çalışmasında işleme alınmamış alan.

Kadastro mahkemesi (3402 md. 10-12): Kadastro tespitine karşı dava sadece kadastro mahkemesinde açılır; dava açma hakkı tespit tutanağının askı süresi (30 gün) içinde yapılan itirazdan sonra doğar. Askı süresi geçtikten sonra 10 yıllık hak düşürücü süre (3402 md. 12/3) uygulanır — Anayasa Mahkemesi bu sürenin kamu yararına ve hukuk devleti ilkesine uygun olduğunu teyit etmiştir.